Homo Deus: Lược Sử Tương Lai của tác giả Yuval Noah Harari không chỉ là một cuốn sách dự báo mà còn là một cuộc thám hiểm triết học sâu sắc về con đường tiến hóa tiếp theo của loài người. Nối tiếp thành công của Sapiens: Lược sử loài người, Harari chuyển hướng từ quá khứ sang tương lai, đặt ra câu hỏi then chốt: Sau khi đã chinh phục được ba kẻ thù lớn nhất là nạn đói, bệnh dịch và chiến tranh, con người sẽ theo đuổi mục tiêu gì tiếp theo? Cuốn sách phác họa một viễn cảnh vừaน่า kinh ngạc vừa đáng lo ngại về một tương lai mà công nghệ sinh học và trí tuệ nhân tạo có thể biến con người thành thần thánh.
Kỷ nguyên cũ đã kết thúc: Chinh phục Đói nghèo, Bệnh tật và Chiến tranh
Harari mở đầu bằng một lập luận táo bạo: trong hàng ngàn năm, con người sống dưới sự đe dọa thường trực của nạn đói, dịch bệnh và chiến tranh. Đây là những thế lực tự nhiên định hình xã hội, văn hóa và tôn giáo. Tuy nhiên, trong thế kỷ 21, lần đầu tiên trong lịch sử, chúng ta đã kiểm soát được những vấn đề này ở quy mô lớn.
Nạn đói ngày nay xảy ra chủ yếu do các quyết định chính trị thay vì sự khan hiếm lương thực tự nhiên. Bệnh dịch, dù vẫn còn những mối đe dọa như đại dịch gần đây, đã không còn là những “cái chết đen” quét sạch một phần ba dân số châu lục nhờ vào sự tiến bộ của y học. Chiến tranh, mặc dù vẫn tồn tại, đã trở nên ít phổ biến và ít gây chết chóc hơn so với bất kỳ thời kỳ nào trước đây. Việc vượt qua những thách thức cổ xưa này không chỉ là một thành tựu vĩ đại mà còn để lại một khoảng trống quyền lực và mục đích, buộc nhân loại phải tìm kiếm những chân trời mới.
Mục tiêu mới của nhân loại: Bất tử, Hạnh phúc và Thần tính
Khi không còn phải lo lắng về sự sinh tồn cơ bản, Harari dự đoán rằng con người sẽ hướng đến ba mục tiêu đầy tham vọng: chiến thắng cái chết, đạt được hạnh phúc vĩnh cửu, và nâng cấp bản thân lên thành các vị thần (Homo Deus).
- Bất tử: Đây không phải là sự sống vĩnh cửu theo nghĩa đen, mà là khả năng kéo dài tuổi thọ vô thời hạn thông qua kỹ thuật di truyền, y học tái tạo và công nghệ nano. Cái chết sẽ được xem như một “vấn đề kỹ thuật” cần được giải quyết, thay vì là một định mệnh không thể tránh khỏi.
- Hạnh phúc: Việc tìm kiếm hạnh phúc sẽ chuyển từ lĩnh vực triết học và tâm linh sang lĩnh vực hóa sinh. Con người sẽ có thể thiết kế và duy trì trạng thái hạnh phúc thông qua các loại thuốc thông minh, kích thích não bộ và các phương pháp can thiệp sinh học khác.
- Thần tính: Đây là mục tiêu cuối cùng, nơi con người sử dụng công nghệ sinh học và trí tuệ nhân tạo để tái thiết kế cơ thể và tâm trí của chính mình, vượt qua các giới hạn sinh học của Homo sapiens. Chúng ta có thể có được những khả năng phi thường, kiểm soát vật chất và thậm chí tạo ra sự sống.
Ngày Cập Nhật: Tháng 9 24, 2025 by BTV Nguyễn Tú